Hoe organiseer je een wijn-en-spijstraining voor horecapersoneel?
Zo organiseer je een wijn-en-spijstraining voor horecapersoneel: doel, trainer, opzet rond je menukaart, Spaanse voorbeeldwijnen en hoe je het resultaat toetst.

Quick answer
Een wijn-en-spijstraining voor horecapersoneel organiseer je in vier stappen: kies één doel, kies een trainer, bouw de sessie op rond je eigen menukaart en toets na twee weken wat het team onthoudt. Sommeliers of Amsterdam, een sommelierbedrijf uit Amsterdam, verzorgt dit met werkende sommeliers, op jouw locatie of bij ons.
Ik krijg deze vraag vaak van restauranteigenaren en bedrijfsleiders: mijn team schenkt wijn, maar durft er weinig over te zeggen. Gasten vragen "wat past hierbij?" en het antwoord wordt "de huiswijn is lekker". Dat is zonde, want juist aan tafel beslist een gast of hij een tweede glas of een betere fles kiest.
Een goede training verandert dat in een paar uur. Het gaat niet om jargon of examenstof. Het gaat om een bediening die rustig kan zeggen wat er in het glas zit en waarom het past bij het gerecht op het bord.
Ik ben Adolfo Gatell, sommelier en co-oprichter van Sommeliers of Amsterdam. Ons team bestaat uit sommeliers die zelf in restaurants werken, waaronder Bokkedoorns en Rijks. Hieronder loop ik door hoe je zo'n training opzet: van doel en trainer tot de wijnen en de toets achteraf.
- Kies één hoofddoel per training, zoals adviseren bij de menukaart, het verhaal van de wijn vertellen of gasten een tweede glas laten kiezen, en stem de diepgang af op bediening of bar.
- Bouw de sessie op rond drie à vier best bestelde gerechten en laat het team zelf kiezen en uitleggen waarom een wijn past, zodat ze het ook tegen een gast durven zeggen.
- Een externe sommelier brengt vergelijkingsmateriaal mee, een interne collega kent de gasten en de kaart. Een combinatie van beide houdt de kennis levend.
- Vier tot zes Spaanse wijnen uit Rioja, Ribera del Duero, Rueda en Rías Baixas laten elk één les proeven, van houtrijping tot een mineraal, zilt karakter.
- Houd de groepen klein, plan buiten de service en toets na twee weken met drie blinde wijnen, een rollenspel en de cijfers uit je eigen zaak.
Welk doel moet je training hebben voor je team?
Een wijn-en-spijstraining werkt het best met één hoofddoel. Kies of je team leert adviseren bij de menukaart, het verhaal achter de wijn te vertellen of gasten te helpen met het kiezen van een tweede glas. Wie drie doelen tegelijk probeert, houdt aan het eind van de sessie niets concreets over.
Meet daarna het beginniveau. Dat kan met een korte rondvraag ("welke wijn zou je bij de tartaar aanraden?") of met een blind proefmoment vlak voor de training. Je ziet meteen wie al zelfverzekerd advies geeft en wie nog nooit een wijn heeft beschreven.
Stem de diepgang af op de functie. Een bediening die aan tafel adviseert, heeft aan een paar duidelijke combinaties en een korte uitleg per wijn genoeg. Een barteam heeft meer aan herkenning van stijlen, aperitiefwijnen en wat er per glas goed werkt.
Wil iemand na de training verder, dan biedt het WSET een vaste reeks wijnkwalificaties. Daaraan kun je zien welk niveau je team later kan halen. Voor de eerste sessie hoef je er niets mee, het is een route voor wie er zin in krijgt.
Wie geeft de training: een externe sommelier of een collega?
Een externe sommelier is de beste keuze als je team nog weinig over wijn weet, een interne collega werkt het best als iemand de kaart en de gasten door en door kent. Beide kunnen. Het hangt af van wat je team nodig heeft.
Een externe trainer brengt vergelijkingsmateriaal en energie mee. Hij of zij heeft veel wijnen geproefd en laat je team het verschil in glas zien. Een interne collega kent daarentegen de gasten, de kaart en de drukke momenten in jouw zaak beter dan wie dan ook.
Bij ons staan de sommeliers dus zelf aan tafel, en dat merk je in de training. Ze weten wat een gast vraagt en welk antwoord werkt.
Zelf geef ik de training ook. Ik ben WSET Level 3 en werk direct met familiebodega's in Rioja, Priorat en Jerez, dus ik vertel je team wat ik zelf in de wijngaard en de kelder heb gezien.
Praktisch is ook dat een externe sommelier de training kan combineren met een privéproeverij, op jouw locatie of bij ons. Zo proeft je team eerst in een training en schenkt het daarna samen met jou de wijnen in een ontspannen setting.
Hoe bouw je een sessie op rond je eigen menukaart?
Een wijn-en-spijstraining bouw je op rond drie à vier gerechten die gasten in jouw zaak het vaakst bestellen, met bij elk gerecht twee of drie wijnen om te proeven. Zo oefent je team met de borden die het echt serveert, niet met losse voorbeelden uit een boek.
Begin met de basis van een wijn-spijscombinatie. Zuur, vet, zout, zoet en kruiden bepalen wat past. Een knisperend frisse witte wijn snijdt door een romige saus. Een gerecht met veel zout vraagt om fruit en een zachte afdronk. Laat je team dit proeven in plaats van uit het hoofd leren: eerst het gerecht, dan de wijn, dan opnieuw het gerecht.
Laat het team daarna zelf kiezen. Iedereen kiest een wijn bij een gerecht en legt in eigen woorden uit waarom die past. Dat oefenen ze hardop, zodat ze het straks ook tegen een gast durven zeggen.
Sluit af met een korte tekst per wijn, van één of twee zinnen. Bijvoorbeeld: "Een droge witte wijn uit Rueda, sappig en fris, lekker bij onze gebakken zeetong." Druk die tekst af op een kaartje dat de bediening aan tafel kan gebruiken, zodat het advies elke avond even duidelijk klinkt.
Seleccion Familiar Rioja Reserva
Welke Spaanse wijnen gebruik je als oefenmateriaal?
Voor een training kies je vier tot zes Spaanse wijnen die elk één les laten proeven: houtrijping, volle rode wijn bij vlees, frisse witte wijn bij vis en een mineraal, zilt karakter. Wij gebruiken daarvoor wijnen uit onze eigen wijnwinkel.
Begin met Rioja. Met de Seleccion Familiar Rioja Crianza en de Seleccion Familiar Rioja Reserva naast elkaar proeft je team direct wat langere houtrijping doet. Dat is een les die blijft hangen.
Ribera del Duero geeft vollere rode wijnen bij vlees. De Naluar Tinto Ribera del Duero en El Espaldón Ribera del Duero zijn daar goede voorbeelden van.
Voor vis en schaaldieren heb je frisse, droge witte wijnen nodig. De Shaya Verdejo komt uit Rueda en de Tantaka 'Blanco' Ondarrabi Zuri uit Baskenland. De Albariño O Fillo da Condesa uit Rías Baixas laat je team een mineraal, zilt karakter proeven.
Achtergrond over deze wijnstreken vind je bij Wines from Spain, handig om je team vooraf iets mee te geven.
Spaanse trainingswijnen uit onze wijnwinkel en waar je ze voor inzet
| Wijn | Streek | Leerdoel in de training |
|---|---|---|
| Seleccion Familiar Rioja Crianza | Rioja Alavesa | Houtrijping herkennen |
| Naluar Tinto Ribera del Duero | Ribera del Duero | Volle rode wijn bij vlees |
| Shaya Verdejo | Rueda | Frisse witte wijn bij vis |
| Albariño O Fillo da Condesa | Rías Baixas | Mineraal en zilt bij schaaldieren |
| Cava Eterno | Mousserende wijn | Bubbels als aperitief en bij gefrituurd |
Hoe plan je de training praktisch in?
Plan een wijn-en-spijstraining op een rustig moment buiten de service, bijvoorbeeld op een ochtend of middag voor de opening. Dan hoeft niemand tegelijk te werken, en kan het hele team aandacht geven aan wat er in het glas zit.
Kies daarna de plek. Je kunt de training in je eigen zaak houden, op een andere locatie organiseren of bij ons laten plaatsvinden. In je eigen zaak oefent het team in de ruimte waar het straks ook adviseert. Een andere locatie haalt iedereen even uit de werkroutine.
Houd de groep klein. Iedereen moet kunnen proeven, vragen kunnen stellen en de kleur en het glas goed kunnen zien. Bij een grote bediening splits je het team liever in twee sessies dan dat je één lange middag met te veel mensen vult.
Zet voor elke deelnemer water, brood en een spuugbakje klaar. Met water en brood tussendoor blijft de mond fris en het hoofd helder. Met een spuugbakje kan iemand wijnen proeven zonder alles door te slikken, en dat houdt het team scherp tot de laatste wijn.
Hoe toets je of het team het onthoudt?
Je toetst een wijn-en-spijstraining het beste met een korte herhaling na twee weken: schenk drie wijnen blind in en laat iedereen bij elk glas een advies bij een gerecht van jullie kaart geven. Zo zie je meteen wat is blijven hangen en wat niet.
Houd de herhaling luchtig. Het gaat niet om een cijfer, maar om een gesprek over wat men proeft en waarom het past.
Laat het team daarna gasten adviseren in een rollenspel. Eén medewerker speelt de gast ("ik neem de vis, wat drink ik erbij?"), de ander geeft advies in één of twee zinnen. Geef direct feedback, terwijl de wijn nog in het glas zit. Dan weet iedereen wat er goed ging en wat korter of concreter kan.
De echte toets komt in de zaak zelf. Houd een paar weken bij of de gekozen wijnen vaker worden besteld en of gasten vaker om advies vragen. Een bon met een tweede glas of een duurdere fles betekent dat het advies werkt.
Sluit af met een vervolgsessie rond één streek of je seizoenskaart. Een nieuwe, kleine sessie houdt de kennis levend en past goed bij de wijziging van je menu in het najaar of voorjaar.
Externe sommelier of interne trainer: wat past bij jouw zaak?
| Keuze | Sterk in | Let op |
|---|---|---|
| Externe sommelier van Sommeliers of Amsterdam | Werkende sommeliers met brede kennis van Spaanse wijnstreken, zoals de Seleccion Familiar Rioja Reserva uit Rioja Alavesa | Je moet de training vooraf plannen met een externe partij |
| Interne trainer | Kent menukaart, gasten en drukke momenten en kan de sessie zelf herhalen | Heeft zelf minder vergelijkingsmateriaal en blijft vaak bij de bekende huiswijnen |
| Combinatie | Een sommelier legt de basis, een interne trainer houdt de kennis levend in de dagelijkse service | Je moet afspreken wie de vervolgsessies voorbereidt |
| Zelf met een wijnagent | Een wijnagent kent het eigen assortiment goed en kan snel proefmateriaal regelen | De uitleg blijft vaak beperkt tot de wijnen van die leverancier |
Welke route kies je voor de training van jouw team?
Kies eerst één doel en schrijf het op. Bouw daarna één sessie rond de gerechten die je gasten het vaakst bestellen, en laat een werkende sommelier de Spaanse wijnen uitleggen. Zo krijgt je team in één middag antwoorden die het aan tafel direct kan gebruiken.
Heb je al een vaste trainer in huis die de kaart en de gasten door en door kent? Dan organiseer je het beter intern. Die persoon kan het ritme bewaken en de training steeds herhalen, zonder dat je iets met derden hoeft te plannen.
Wil je een training op maat, bij jou in de zaak of bij ons in Amsterdam, neem dan contact op met Sommeliers of Amsterdam. Begin vandaag met het doel en een lijstje van je drie of vier meest bestelde gerechten. Daar kunnen we de wijnen bij uitzoeken.
Loop deze punten af voordat je een datum prikt.
- Kies één hoofddoel voor de training en schrijf het op.
- Meet het beginniveau van je team voor de eerste sessie.
- Kies de trainer: extern, intern of een combinatie.
- Selecteer drie of vier gerechten van je kaart om bij te proeven.
- Kies vier tot zes wijnen, bijvoorbeeld uit Rioja, Ribera del Duero en Rueda.
- Plan de training buiten de service en houd de groep klein.
- Plan een korte toets of herhaling na twee weken.
Wat is een goede groepsgrootte voor een proeftafel met een sommelier?
Een groep van 6 tot 12 mensen werkt het best, want dan komt iedereen aan het woord en bespreek je elk glas persoonlijk. Heb je een groter team, bijvoorbeeld bij een bedrijfsfeest of de opening van een nieuw seizoen, dan kan een sommelier met proeftafels werken, waarbij elke tafel een eigen reeks wijnen proeft. Overleg dat vooraf, dan past de opzet bij de ruimte en het aantal medewerkers.
Moet het personeel zelf alcohol proeven tijdens de training?
Nee, proeven is nooit verplicht, maar het helpt wel. Wie een wijn ruikt en proeft, kan hem later ook beter beschrijven aan een gast. Zeg vooraf dat niemand een glas hoeft leeg te drinken, dan voelt niemand druk.
Wat doe je met medewerkers die geen alcohol drinken?
Laat ze gewoon meedoen, met de neus en de mond als gereedschap. Ruiken is bij wijn al de helft van het werk. Een medewerker die niet drinkt, kan aroma's herkennen, een combinatie met het gerecht beoordelen en het advies oefenen in het rollenspel. Zo'n collega adviseert vaak juist rustig en zonder eigen smaakvoorkeur. Vraag gewoon wat iemand prettig vindt, en maak er geen punt van in de groep.
Kan een wijn-en-spijstraining ook bij ons in Amsterdam plaatsvinden?
Ja, wij komen met onze sommeliers naar je zaak in Amsterdam of ontvangen je team op een andere locatie in de stad. We zijn zelf gevestigd aan het J.F. Berghoefplantsoen 25, 1064 DE Amsterdam. Eerder organiseerden we onder meer bedrijfsevenementen voor Shell, NIO en SMEG, en proeverijen op een rondvaartboot. Een training in je eigen restaurant of café past dus prima in ons werk. Bespreek vooraf de ruimte, het aantal glazen en het tijdstip.
Hoe vaak herhaal je een wijntraining voor je team?
Houd een vervolgsessie om de drie tot zes maanden, liefst op het moment dat je kaart verandert. Nieuwe medewerkers volgen een eigen korte instap, zodat ze niet achterlopen op de rest van het team. Zo blijft de kennis levend zonder dat het een zware opgave wordt.
Read next
Hoe Organiseer Je Een Wijntraining Voor Horecapersoneel?Sommelier Adolfo Gatell legt uit hoe je een wijntraining voor horecapersoneel opzet: van programma-opbouw tot wijnkeuze, met voorbeelden uit de Spaanse…
Hoe organiseer je een geslaagd personeelsfeest in Amsterdam?Zo organiseer je een personeelsfeest in Amsterdam: doel, datum, formaat, programma en drank. Praktisch stappenplan van een sommelier, met een wijnproeverij als…
Hoe organiseer je een geslaagde kerstborrel op kantoor? Ideeën voor bedrijvenZo organiseer je een kerstborrel op kantoor: timing, indeling, wijnkeuze en hapjes. Praktische tips van een sommelier uit Amsterdam voor bedrijven.
Hoe organiseer je een leuke vrijmibo op kantoor? De beste ideeën voor 2026Zo organiseer je een leuke vrijmibo op kantoor in 2026: tijd, programma, drankjes en hapjes. Met ideeën van een sommelier uit Amsterdam.
Hoe Organiseer Je Een Relatie-Evenement in Amsterdam?Adolfo Gatell van Sommeliers of Amsterdam legt uit hoe je een relatie-evenement in Amsterdam opzet: van doel en gastenlijst tot format, wijnverhaal en pairing.





